انواع روکش دندان برای ایمپلنت

شهریور ۱۴, ۱۴۰۱ ۱۰:۰۶ ق٫ظ

ایمپلنت دندان چیست؟

یکی از مطمئن ترین روش هایی که میتوان برای جایگزین کردن جای خالی دندان استفاده کرد کاشت ایمپلنت دندان است. کاشت ایمپلنت دندان دارای بخش های متفاوتی است. بخش های ایمپلنت دندان عبارت اند از: فیکسچر ( خود ایمپلنت که به عنوان ریشه دندان داخل استخوان فک جای گذاری میشود.) و بخش بالایی فیکسچر به نام اباتمنت که ظاهری شبیه به پیچ دارد. و در نهایت پروتز ایمپلنت که نقش تاج دندان را ایفا می کند. باید در نظر داشته باشید ایمپلنت های دندانی به دلیل جنس خاصشون که از تیتانیوم مرغوب گرید 4 یا 5 است، زیست سازگاری بسیار بالایی با بدن انسان دارند. بدین معنی که با استفاده از این فلز رشد استخوان روی سطح ایمپلنت به راحتی انجام میشود و پیوند به طور کامل با استخوان فک انجام می شود.

 

روکش ایمپلنت

پس از آن که مدت زمان کافی برای جوش خوردن ایمپلنت به استخوان سپری شد. (حدود 3 الی 4 ماه) تاج دندان ( روکش ایمپلنت ) همان بخشی که قابل مشاهده است و دیده میشود به وسیله یک اتصال دهنده، همان طور که قبل تر گفته شد. که آن را اباتمنت می‌نامند به ایمپلنت متصل میشود. به صورت روتین درمان ایمپلنت دندان تشکیل شده از دو فاز جراحی و پروتز ایمپلنت که در واقع در فاز جراحی کاشت ایمپلنت توسط متخصص ایمپلنت انجام میشود و ایمپلنت در جای خالی دندان از دست رفته بیمار جایگزین میشود با این تفاوت که فقط بخش ریشه دندان جایگزین میشود و بعد از پیوند کامل در نهایت روکش ایمپلنت روی آن قرار میگیرد و میتواند کارایی دندان واقعی بیمار را داشته باشد چه از نظر ظاهر و زیبایی و چه از نظرعملکرد. در بعضی از انواع ایمپلنت در صورتی که دانسیته استخوان خوب باشد کلیه مراحل در یک جلسه انجام می شود.

انواع مختلف ایمپلنت‌های دندان کدام است؟

در حال حاضر بیش از ۴۰ نوع برند ایمپلنت دندان در دسترس است. متخصص دندانپزشک از میان انواع ایمپلنت‌های موجود و طرح درمان مختص شما که شامل بریج‌ها و اوردنچرهای ثابت و متحرک، نوع مناسب ایمپلنت را با توجه به شرایط خاص شما انتخاب می‌کند.

انواع روکش ایمپلنت

 

روکش ایمپلنت بر اساس نوع مواد سازنده آن به دو نوع تقسیم بندی می شوند:

روکش ایمپلنت PFM

بیس این نوع از روکش های ایمپلنت از جنس آلیژ فلزات گرانبها بوده و بر روی آن سرامیک  مرغوب دندانپزشکی قرار می گیرد.

روکش ایمپلنت تمام زیرکونیا

در این نوع از روکش های ایمپلنت به جای استفاده از فلزات به عنوان بیس از زیرکونیا به عنوان بیس و فریم استفاده شده و از زیرکونیای High transluscent ساخته شده میشوند. استحکام و زیبایی این روکش های ایمپلنت نسبت به روکش های بیس فلز بسیار بیشتر است.

 

روکش های ایمپلنت از نظر اتصال نیز به دو دسته تقسیم میشوند:

روکش ایمپلنت Cemented

در این نوع از روکش های ایمپلنت ابتدا اباتمنت به بدنه فیکسچر پیچ شده و محکم می گردد و سپس روکش بر روی اباتمنت بوسیله سمان دندانپزشکی چسبانده می شود.

روکش ایمپلنت Screw type

در این نوع از روکش های ایمپلنت بخش اباتمنت و فریم ( روکش ایمپلنت ) در کل با هم یکی بوده و به صورت واحد ساخته می شوند و نحوه اتصال روکش به ایمپلنت بصورت مستقیم و با پیچ اتصال دهنده می باشد . یعنی اینکه در این نوع روکش ایمپلنت سمان دندانپزشکی استفاده نمی شود و روکش مستقیما به ایمپلنت پیچ می شود.

 

علت استفاده از روکش های پیچ شونده Screw type

هنگام انتخاب روکش ایمپلنت متخصص پروتز شما عوامل زیر را مد نظر میگیرد و نوع روکش ایمپلنت شما را انتخاب می کند:

  • شرایط عملکردی / باری که قرار است روکش ایمپلنت تحمل کند.
  • شرایط بیولوژیکی
  • زیبایی
  • استحکام قابل انتظار از اباتمنت
  • زاویه ایمپلنت
  • عمق ایمپلنت
  • مهارت جراح
  • هرگونه نیاز قابل پیش بینی برای بازیابی
  • فضای اینتر اکلوزال

مراحل قالب گیری روکش ایمپلنت

مراحل قالب گیری روکش در ایمپلنت دندان تا حدود زیادی مشابه قالبگیری روکش دندان معمولی است . البته در روکش ایمپلنت از یک سری ضمائم و وسایل اضافی کمک گرفته می شود . ابتدا باید Healing Cap بسته شود تا لثه فرم لازم را به خود بگیرد . پس از یک هفته این بخش باز شده و Impression coping بر روی ایمپلنت بسته می شود . این قسمت کمک به ثبت محل و نحوه قرارگیری ایمپلنت در فک برای ارائه به لابراتوار دندانپزشکی را می دهد. پس از قالبگیری از ایمپلنت با مواد سیلیکونی Analog که نقش مشابه ایمپلنت اما در گچ قلب را بازی می کند به ایمپرشن کوپینگ پیچ شده و قالب آن ریخته می شود . بقیه مراحل در لابراتوار دندانپزشکی برای ساخت روکش ایمپلنت اجرا می شود.

نصب روکش ایمپلنت

مرحله نصب روکش ایمپلنت بسته به اینکه روکش از نوع اسکرو رتایپ یا سمنتد باشد فرق می کند. در نوع پیچ شونده ( اسکرو تایپ) باید دقت شود که پیچ راحت بسته شده و هیچ فشار اضافی جانبی به پیچ نگهدارنده وارد نشود. در بستن پیچ نگهدارنده باید به توصیه سازنده ایمپلنت در رابطه با نیروی گشتاوری لازم برای سفت کردن پیچ دقت شود.

 

در روکش ایمپلنت Cemented روکش توسط سمان های مخصوص دندانپزشکی به ایمپلنت چسبانده میشود.

قیمت انواع روکش ایمپلنت دندان

عوامل مختلفی در قیمت روکش ایمپلنت دندان موثر هستند عبارت اند از:

جنس روکش ایمپلنت

روکش ایمپلنت انواع متفاوتی دارد. برخی از آنها ترکیبی از فلز و سرامیک هستند که اگرچه دوام بالایی دارند اما نسبت به روکش های تمام سرامیک زیبایی کمتری دارند. نوع مواد اولیه به کار رفته در ساخت روکش ایمپلنت نیز ارتباط مستقیمی با قیمت آن دارد.

برند ایمپلنت

پایه ایمپلنت توسط شرکت های مختلف با کیفیت های متفاوتی ساخته می شود. اگرچه پایه ها معمولا از جنس تیتانیوم هستند اما کیفیت، دقت و ظرافت ساخت آنها با هم متفاوت است و همین مساله بر روی قیمت نهایی تاثیر زیادی دارد.

نوع جراحی موردنیاز

شرایط دهان و دندان بیماران بسیار متفاوت است. پس از معاینات اولیه، دندانپزشک متخصص به شما خواهد گفت که نیاز به انجام پیوند استخوان، لیفت لثه، سینوس لیفت یا جراحی های دیگر دارید یا نه. نوع جراحی مورد نیاز روی قیمت نهایی ایمپلنت نیز موثر است.

تخصص دندانپزشک

تجربه و تخصص دندانپزشک در انجام پروسه ایمپلنت بسیار مهم است. متخصصانی که تجربه و مهارت بالایی در کاشت و روکش ایمپلنت دارند هزینه بیشتری نسبت به دندانپزشکان دیگر می گیرند.

روکش ایمپلنت دندان جلو

 

ایمپلنت دندان جلو اهمیت زیادی دارد. چرا که بیشترین نقش را در لبخند شما دارند. ضربه یکی از مهمترین عوامل از دست دادن دندان قدامی است. ضربه معمولا به دنبال حوادث، تصادفات و یا زمین خوردن اتفاق می افتد. زمانی که دندان قدامی می افتد، تحلیل استخوان در سال اول ۲۵ الی ۴۰ درصد خواهد بود. معمولا در چنین شرایطی نیاز به پیوند استخوان وجود خواهد داشت. چرا که پیوند استخوان کسب نتایج مطلوب را افزایش میدهد. آپشن های متفاوتی جهت بازسازی ایمپلنت ناحیه قدام جهت کاهش زمان بی دندانی وجود دارد که به بررسی آنها میپردازیم‌‌.

پروتز موقت ایمپلنت دندان جلو

در فاصله زمانی بین کاشت ایمپلنت و ساخت پروتز ایمپلنت دندان جلو که حدود 3 الی4 ماه جهت استئواینتگریشن یا پیوند کامل به طول می انجامد. برای پر کردن جای خالی دندان و حفظ ظاهر بیمار می توان از روش های مختلفی استفاده نمود. که به معرفی تعدادی از این روش ها میپردازیم.

پروتز متحرک یا فیلیپر

پروتز متحرک یا فیلیپر از لحاظ فنی یک پروتز پارسیل متحرک است. و برای ساخت پروتز متحرک از دهان بیمار قالبی تهیه می شود و به لابراتوار دندانپزشکی ارسال می شود. پس از ساخت پروتز داخل دهان بیمار جای گذاری می شود ولی باید خاطر نشان کرد این پروتز به صورت موقت و متحرک است.

FRC

در این روش یک دندان کامپوزیتی موقتا به دندانهای مجاور وصل میشود وجای دندان خالی را پر میکنند، مزیت این روش این است که این دندان ثابت است و ایراد این روش، شکننده بودن دندان است و امکان دارد حین این چند ماه آسیب ببیند.

PMMA

روکش های موقت معمولا پس از کاشت ایمپلنت دندان تا زمانیکه شرایط برای کارگذاری روکش دائم مهیا شود، مورد استفاده قرار می گیرند. در این روش قالب از دهان بیمار تهیه می شود و توسط لابراتوار روکش هایی به صورت موقت برای پر کردن جای خالی دندان ایمپلنت شده ساخته می شوند.

مریلند بریج

این نوع از بریج‌، از یک روکش در وسط و دو بالچه در طرفین تشکیل شده است. این بالچه‌ها به دندان‌های دو طرف ناحیه بی دندانی باند شده و باعث ثابت شدن روکش به دندان‌های مجاور می‌شود و ناحیه بی دندانی رو پر میکنند.

نصب روکش ایمپلنت

به طور دقیق نمی توان مراحل ایمپلنت دندان و  نصب روکش ایمپلنت یکسانی را برای تمامی بیماران بکار برد. بسته به انتخاب روکش از اسکروتایپ یا سمنتد مراحل نصب تغییر خواهد کرد.

نصب روکش ایمپلنت اسکرو تایپ یا پیچ شونده

در نوع پیچ شونده مهارت متخصص پروتز بایستی به نحوی باشد که پیچ خیلی راحت بسته شود و هیچگونه فشار اضافی بر پیچ نگهدارنده ایمپلنت وارد نشود. میزان سفت شدن پیچ به توصیه های سازنده ایمپلنت نیز بستگی دارد.

نصب روکش ایمپلنت سمان شونده

از جمله روش هایی که برای نصب روکش ایمپلنت دندان استفاده می شود، چسب یا سمان روکش ایمپلنت است. چسب یا سمان روکش ایمپلنت با دقت فراوانی انجام می شود و می تواند چندین مزایا را برای فرد به خصوص در مقابل نصب روکش ایمپلنت با روش اسکرو تایپ داشته باشد. زمانی که روکش ایمپلنت را با روش اسکرو تایپ نصب می کنید قطعا حفره پیچ اندکی از زیبایی روکش را کم خواهد کرد که با روش سمنتد این نقطه ضعف وجود نخواهد داشت. علاوه براین در برابر شکستن نیز مقاومت بیشتری را از خود نشان می دهد.

مشکلات روکش ایمپلنت

باقی مانده سمان (چسب) اضافی روکش ایمپلنت

به صورت روتین لبه های روکش ایمپلنت به زیر لثه می روند که باعث می شود خارج ساختن چسب اضافی آن در مرحله چسباندن روکش یک کار چالش برانگیز شود. علت آن هم چسبندگی و تماس بسیار نزدیک بافت های ایمپلنت به روکش تازه قرار داده شده است. علت این مسئله هم عدم تطابق ابعاد و زوایای فرم دهنده لثه (healing abutment) با اباتمنت نهایی می باشد.

در هر کجا که ممکن باشد باید روکش ایمپلنت عمیق تر از ۲ تا ۳ میلی متر در زیر لثه قرار نگیرد چون در غیر این صورت خارج ساختن سمان (چسب) اضافی به صورت کامل تقریبا غیر ممکن می شود که در این مسئله اهمیت ارتباط میان بهترین متخصص ایمپلنت و پروتز و لابراتوار را خاطر نشان می کند چون باید اباتمنت به طریقی انتخاب شود که روکش ایمپلنت حداکثر ۲ تا۳ میلی متر زیر لثه قرار بگیرد.

مسئله مهم دیگر این است که در حین چسباندن روکش ایمپلنت نباید از چسب بسیار زیاد استفاده شود. وقتی یک دندان را روکش می کنیم مسئله اضافه سمان بسیار مهم نیست ولی ساختار لثه در اطراف ایمپلنت با دندان بسیار متفاوت هستند.

  • راه های حذف سمان (چسب) اضافه
  • خ دندان
  • پروب لثه
  • اسکیلر

دقت شود که بهتر است قبل از سفت شدن چسب (سمان) برای حذف اضافات آن اقدام شود.

نشستن ناکامل روکش برروی اباتمنت و ایمپلنت

به علت قرارگیری روکش ایمپلنت زیر لثه و مشکلات معمول روکش ایمپلنت به خصوص در نواحی قدامی معمولا چک کردن نشستن کامل و صحیح روکش با چشم غیر ممکن است. نشستن ناکامل روکش برروی اباتمنت ایمپلنت باعث ایجاد یک پله (step) و یا (gap) در زیر لثه می شود که بسیار مستعد به گیر جرم و پلاک می باشد و در نهایت باعث التهاب مزمن در بافت های لثه اطراف ایمپلنت می شود در مواردی که لثه نازک باشد نشستن نا کامل باعث ایجاد فیستول در لثه می شود.

علل مختلف عدم قرارگیری صحیح روکش بر روی اباتمنت ایمپلنت

  • تماس های شدید با دندان مجاور
  • روکش با سایز بزرگتر
  • عدم قرار دهی صحیح اباتمنت برروی ایمپلنت

برای پرهیز از مشکلات نشستن روکش هرجا که ممکن باشد باید با چشم کنترل شود و در غیر این صورت حتما یک رادیوگرافی (عکس OPG) بعد از چسباندن روکش ایمپلنت تهیه شود. در صورتی که بافت های لثه اطراف سفید شونده (blanch) می تواند دلیل برعدم نشستن مناسب روکش ایمپلنت باشد.

نشستن ناکامل اباتمنت بر روی ایمپلنت

عدم نشستن صحیح اباتمنت بر روی ایمپلنت باعث مشکل در نشستن روکش ایمپلنت برروی اباتمنت می شود و علاوه بر آن باعث فشار بر پیچ اباتمنت و شل شدن مرتب اباتمنت می شود که در نهایت باعث التهاب و تحلیل استخوان می شود.

علل عدم نشستن پیچ اباتمنت بر روی ایمپلنت

  • عدم قرار گیری درست هگز اباتمنت در ایمپلنت
  • گیرافتادن لثه بین اباتمنت و ایمپلنت
  • وجود کمی استخوان بر روی ایمپلنت

تاثیر نشستن صحیح اباتمنت باید قبل از سفت کردن پیج آن با آچار و توسط عکس رادیوگرافی انجام شود. اگر بافتی در بین اباتمنت و ایمپلنت گیرافتاده باشد به راحتی توسط پانچ بافتی و یا تیغ جراحی تحت بی حسی برداشته می شود. در این موارد استفاده از ابزار های دستی بر چرخش (روتاری) به علت احتمال آسیب کمتر به ایمپلنت ارجح است.

 

 بعد از گذاشتن روکش ایمپلنت

ایمپلنت هم مانند هر درمان دیگری نیازمند مراقبت هایی می باشد که رعایت آن در طول عمر درمان نقش بسیار مهم و حیاتی را دارد. در حقیقت موفقیت دراز مدت درمان ایمپلنت به نحوه مراقبت بیمار از ایمپلنت بستگی دارد و این شما هستید که تعیین می کنید که ایمپلنت هایتان چند سال قرار است نقش دندان از دست رفته را برایتان بازی کند. بنابراین نقش مراقبت های پس از اتمام درمان ایمپلنت و دریافت روکش ایمپلنت بسیار مهم می باشد که ما در این بخش برایتان مهم ترین آن ها را شرح داده ایم .

درد پس از دریافت پروتز ایمپلنت

دقت داشته باشید که چسب های موقت روکش ها پس از ۱۰ دقیقه سفت می شوند و پس از آن شما آزادانه می توانید هر نوع غذایی میل کنید اما توجه داشته باشید که پس از دریافت پروتز ایمپلنت احتمال درد روی لثه شما وجود دارد، با توجه به اینکه درپوش روی ایمپلنت خارج شده و پروتز بر روی آن قرار گرفته است احتمال فشار بر روی لثه توسط روکش ایمپلنت وجود دارد. این درد ممکن است از ۱ ساعت تا ۲۴ ساعت همراه شما باشد. شما می توانید از مسکن های معمولی مثل ژلوفن، استامینوفن و . . . استفاده کنید.

لق شدن و یا جدا شدن روکش ایمپلنت

اول از همه می بایست این را بدانید که همواره روکش های ایمپلنت با چسب های موقت چسبانده می شود. به این دلیل که اگر پس از دریافت پروتز ایمپلنت مشکلی در پروتز وجود داشت، متخصص پروتز بتواند آنرا خارج کند. لق شدن روکش ایمپلنت می تواند ناشی از ۲ عامل باشد، یکی جدا شدن چسب و دیگری شل شدن پیچ اتصال دهنده پایه ایمپلنت به اباتمنت، که در هر ۲ صورت جای نگرانی نیست و این مشکل توسط متخصص پروتز حل خواهد شد.

بهداشت روکش های ایمپلنت

پس از نصب روکش ایمپلنت در داخل دهان رعایت بهداشت آن ناحیه ، دیگر به سادگی قبل نبوده علی الخصوص هنگامی که تعداد ایمپلنت ها زیاد باشد و ما بین آن ها روکش های جایگزین شونده (پونتیک) قرار گرفته باشد. در این مواقع امکان کشیدن نخ دندان همانند گذشته امکانپذیر نخواهد بود و لازم است از لوازم مخصوص دیگری کمک بگیرید. کوتاهی در حفظ بهداشت ایمپلنت ها سبب تحلیل استخوان، تجمع پلاک میکروبی زیر روکش، ایجاد عفونت و بیمار شدن لثه ها می شود که ممکن است در نهایت به خارج کردن ایمپلنت منجر شود. بنابراین در حفظ بهداشت دندان بسیار دقت کنید.

برای حفظ بهداشت ایمپلنت ها می توان از ابزارهای ذیل کمک گرفت:

مسواک ، نخ دندان ، نخ سوپرفلاس (نخ زیر روکش) ، پروگزا براش (مسواک بین دندانی) و دستگاه واترجت

مراقبت دوره ای پس از تحویل پروتز

هر شش ماه یکبار (یا حداکثر هر سال یکبار) جهت معاینه و بررسی روکش و ایمپلنت خود باید به دندانپزشک خود مراجعه نمایید.

 

 

 

دکتر مهناز ارشد

متخصص پروتزهای دندانی، ایمپلنت و زیبایی

متخصص درمان مشکلات مفصل فکی و آپنه خواب

استاد دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.