پروتزهای مگزیلو فیشیال

آذر ۲۱, ۱۴۰۰ ۷:۳۵ ق٫ظ

پروتز ماگزیلوفیشیال

بدشکلی های فک و صورت برای بیماران ناراحت کننده است و ممکن است بر سلامت جسمی و روانی آنها تأثیر منفی بگذارد. این بدشکلی ها می توانند مادرزادی باشند، ناشی از ناهنجاری و اختلالات رشدی یا اکتسابی ناشی از بیماری های نکروزان و جراحی های سرطانی، رادیوتراپی و یا تروما.

پروتزهای فک و صورت تاثیر مهمی بر روی کیفیت زندگی و عزت نفس بیمار دارند، زیرا می توانند فورا نقایصی را که پس از عمل جراحی رخ می دهد اصلاح کنند.

از پروتزهای فک و صورت در داخل بافت (دهان)  و یا خارج می توان به عنوان ترمیم استخوان از دست رفته و یا ترمیم ناهنجاری های کانتور صورت استفاده کرد.

سرطان حفره دهان (اسکواموس سل کارسینوما)

سرطان حفره دهان

حفره دهان يكي از بخش هايي است كه پتانسيل فراواني براي سرطاني شدن دارد. حفره دهان، محل ورود غذا به بدن است و برخي غذاها در كنار دخانيات مي توانند در ايجاد روند سرطاني شدن موثر باشند. در مجموع 3 درصد كل سرطان هاي بدن، سرطان هاي حفره دهان بوده كه از اين بين بخش عمده اي، سرطان هاي بدخيم و مرگبار هستند. درمان اين سرطان ها حتي اگر خوش خيم باشد، اغلب با برداشت بخش وسيعي از بافت هاي دهان و صورت همراه است و مشكلات و عوارض بسيار بدي را حتي در صورت درمان سرطان براي بيمار به دنبال دارد. توده ها يا تومورهاي حفره دهان مثل بقيه مناطق بدن يا خوش خيم هستند يا بدخيم. در حفره دهان هشتاد و پنج تا نود و پنج درصد كل سرطان ها، سرطان بدخيم سلول هاي سنگفرشي يا اسكواموس سل كارسينوما (SCC) بوده كه بسيار خطرناك و مرگبار است. تومورهاي خوش خيم به دو دسته تقسيم مي شوند: يا دنداني هستند يعني از ضمائم مربوط به دندان ايجاد مي شوند يا اينكه غير دنداني هستند. نوع دنداني شايع تر است و هر ضايعه سن و محل خاص خود را دارد.  سرطان هاي بدخيم اغلب كف دهان و زبان را درگير مي كنند، ولي ممكن است در مناطق ديگر هم ديده شوند مثل لب، سقف دهان و مخاط گونه.

پروتزهای ماگزیلوفیشیال

درمان آسیب های داخل دهانی ویا خارج دهانی

هدف استفاده از این پروتز ها درمان آسیب های داخل دهانی ویا خارج دهانی بیمار است.

انواع مختلف این پروتزها شامل موارد زیر است:

1- مندیبل

2- ماگزیلا

3-  بینی

4- چشم

5- گوش

6- صورت

پروتزهای ماگزیلوفیشیال (پرکننده کام) برای بیمارانی که به دلیل جراحی برداشت تومور و یا شکاف کام و یا تروما قسمتی از فک خود را ازدست می دهند و از مشکلاتی نظیر افتادگی صورت، جویدن، بلع و گفتار نامفهوم رنج میبرند به علت خالی بودن قسمت کام دهان گزینه ی مناسبی میباشد. این پروتز ها با مسدود کردن ارتباط دهان با حفره بینی عملکرد جویدن، بلع، گفتار و زیبایی چهره بیمار را بهبود می بخشند وسلامت روانی و اجتماعی را دوباره به فرد بازمیگردانند.

در این پروتزها فانكشن ممكن است بدست نيايد ولی بايد عملكردي در حد مطلوب كسب شود و بتوان آنرا مشاهده نمود. در بيماراني كه در كام سخت آنها بخاطر وجود نئوپلاسمهايي با منشاء سينوس هاي پارانازال يا قسمت فوقاني حفره دهان، قطع تومور انجام شده است ، نياز به يك پروتز مسدود كننده دارند. قطع كام سخت باعث اختلال در آرتيكولاسيون و جريان هوا حين تكلم شده و نيز در هنگام بلع موجب برگشت غذا از بيني مي شود. پروتزهاي مسدود كننده براي بازسازي تداوم كام سخت و جدا كردن حفره بيني و سينوس‌هاي ماگزيلا، از دهان ساخته مي شوند. اين پروتزها همچنين در بيماران دچار شكاف كام نيز ساخته مي شوند .
بيماري كه قطع ماگزيلا در وي صورت گرفته است در سه فاز، نوتواني وي انجام مي‌گيرد. در هر كدام از مراحل يك پروتز مسدود كننده لازم است تا بيمار را در مراحل مختلف ترميم ساپورت كند‌. اين سه پروتز عبارتند از : آبچوريتور جراحي، آبچوريتور موقت و آبچوريتور نهايي‌.

به طور دقیق تر می توان گفت پروتز های ماگزیلوفیشیال يك درمان پروتزي جهت جداسازي حفره بيني و دهان و بازيابي فانكشن هاي ذكر شده مي باشند.

پایداری و ماندگاری پروتز ماگزیلوفیشیال 

ماندگاری این پروتز ها به عوامل مختلفی مانند اندازه و محل قرارگیری پروتز بستگی دارد. همچنین:

*تعداد دندان‌های باقی‌مانده

* ناحیه کام باقی مانده در فک بالا

هر چه تعداد دندان های باقی مانده و ناحیه باقی مانده از کام کم باشد، ثبات و حفظ پروتز دشوارتر میشود.

تاریخچه پروتز های ماگزیلوفیشیال

گذشته منشا پروتزهای فک و صورت مشخص نیست. طبق گفته کانروی، اولین کاربرد شناخته شده اصولی برای بازگرداندن ظاهر صورت و انسداد کام ممکن است به بقراط نسبت داده شود.

جامعه اتروسک ها در هنر پیشرفته تلقی می شوند. پروتز های داخل دهانی و بقایای ساختارهای مصنوعی در محل دفن مصریان مومیایی شده یافت شده است. شواهدی مبنی بر اینکه رومی ها از چشم های مصنوعی استفاده می کردند مشابه مصریان ویونانیان باستان وجود دارد.

استفاده از این پروتزها در روم، مصر، هندی و دیگر جوامع ممکن است به علت قطع گوش، بینی، دست و… به عنوان مجازات برای جنایات بوده باشد. در قرن شانزدهم نیز یک جراح فرانسوی به استفاده از چشم، گوش، بینی مصنوعی و شرح ساخت یک پروتز مسدود کننده ی کام  اشاره کرده است. در طول قرن هفدهم، پیر فوشو تشخیص داد که پروتزهای فک و صورت می توانند در بهبود جویدن و همچنین ترمیم نقایص کام و بهبود زیبایی بسیار کار آمد باشند.

 

درمان انجام شده برای مراجعه کننده عزیزمون:

دندانپزشکی دکتر مهناز ارشد

بازسازي دهان توسط پروتز مگزيلوفيشيال در بيمار با سابقه ابتلا به اسكواموس سل كارسينوما و راديوتراپي. درمان اين بيماران مشكلات خاص خودرادارد زيرا نسج زيادي از فك و دندانها طي جراحي برداشته شده است و حفره دهان به بيني باز است و به دليل راديوتراپي وخشكي دهان و حساسيت مخاط تحمل پروتز توسط بيمار بسيار سخت است و همچنين بيمار به دليل راديوتراپي محدوديت بازشدن دهان دارند و قالبگيري و كار در دهان بسيار سخت است.  به دليل عدم امكان قراردادن ايمپلنت در ناحيه چون تازه بيمار تحت راديوتراپي قرار گرفته بود مجبور به قراردادن كلاسپ فلزي بر روي دندان كانين شديم تا به صورت موقت بازسازي  صورت بگيرد و دو سال بعد تحت درمان ايمپلنت و بازسازي با ايمپلنت قرار بگيرد. بازسازي براي اين بيماران بسيار حياتي است زيرا دهان به بيني راه دارد و صحبت كردن و غذاخوردن غيرممكن است.

درمان انجام شده برای مراجعه کننده عزیزمون:

 

ساخت پروتز مگزيلوفيشيال دربيمار مبتلا به اسكواموس سل كارسينوما كه منجر به برداشت سقف دهان و قسمتي از آلوئول همراه با دندانها در سمت راست ماگزيلا شده بود.

مطالب مرتبط:

پروتزهای متحرک

 

دکتر مهناز ارشد

متخصص پروتزهای دندانی، ایمپلنت و زیبایی

متخصص درمان مشکلات مفصل فکی و آپنه خواب

استاد دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.