برای از بین بردن فاصله بین دندانها چه کنیم؟

مهر ۶, ۱۴۰۱ ۶:۰۶ ق٫ظ

به فاصله‌‌ بین دندان‌های پیشین که بیش از 0.5 میلی‌متر باشد،‌ دیاستم می‌گویند. دیاستم در زبان یونانی به معنای از هم جدا بودن و فاصله است. فاصله‌ ای که ممکن است بین دندان ها در هر جایی از دهان به وجود بیاید، اما بیشتر در دندان‌های قدامی بالایی و پایینی اتفاق می‌افتد. درصد وقوع این فاصله در بین دندان های قدامی بالا 14.8 و در بین دندان های قدامی پایین 1.6 درصد است.

با این که عده ای از افراد به فاصله بین دندان های خود عادت می کنند و نیازی به تغییر آن نمی بینند و عده ای دیگر فاصله بین دندان های جلویی خود را نشانه خوش شانسی می دانند و حاضر نیستند تغییری در آن ایجاد کنند، اما واقعیت آن است که تعداد بسیار بیشتری از افراد خواهان آنند که با بستن این فاصله ها  و ایجاد تناسب بیشتر، زیبایی لبخند خود را ارتقاء دهند.

از بین بردن فاصله بین دندان ها

انواع دیاستم دندان

  • فاصله میان دندان های کناری و جلو
  • بین اطراف دندان های نیش
  • فاصله بین دندان های جلو و یا تمام دندان ها

 

علل ایجاد کننده فاصله بین دندان ها کدامند؟

  • ژنتیک و تاریخچه فامیلی
  • فیزیولوژیک: دیاستم میانی و یا فاصله بین دندان های فردی در سن 6 سالگی به میزان 98%، در 11 سالگی 49% و در 12 تا 18 سالگی 7% مشاهده می شود.
  • بزرگ بودن زبان

فرنوم غیرنرمال (فرنوم محل چسبندگی عضلات لب به فک بالاست که می توان آن را از داخل لب بالا لمس کرد.)

  • عدم تناسب اندازه دندان ها و فکین، که در موارد زیر مشاهده می شوند:
  • کم بودن تعداد دندان ها به طور مادرزادی
  • میکرودنشیا (کوچک بودن اندازه دندان ها)
  • ماکروگناتیا (بزرگ بودن اندازه فکین)
  • دندان هایی که فرمی کوچک و غیرنرمال دارند. peg-shaped lateral))
  • عادات، عادات زیر سبب ایجاد فاصله بین دندان های می شوند:
  • Thumb sucking یا مکیدن انگشت
  • Tongue thrusting که به معنای جلو آوردن زبان و اعمال فشار بر دندان های جلو به هنگام بلع است.
  • مشکلات پریودنتال

هنگامی که فرد مبتلا به مشکلات لثه ای و پریودنتال است، استخوان ساپورت کننده ی دندان ها دچار تحلیل می شود. در نتیجه با ایجاد موبیلیتی یا لقی، دندان ها از جای خود حرکت می کنند. به این ترتیب شاهد خواهیم بود دندان هایی که به هنگام سلامت در تماس با یکدیگر و بدون فاصله بوده اند، با مشکلات پریودنتال از یکدیگر جدا شده و فاصله می گیرند.

ریفلاکس بلع

در كودكان بزرگتر و بزرگسالان، دیاستما می تواند ناشی از رفلكس‌های نادرست بلع باشد. ریفلاکس بلع، به بلعیدن غذا و هدایت کردن آن به سمت گلو و مری گفته میشود. زمانی که شما یک لقمه را جویده و میخواهید آن را ببلعید، نوک زبان به سمت سقف دهان حرکت کرده و به آن میچسپد. در این حالت لقمه بلعیده میشود.

 

اما در برخی افراد (بیشتر کودکان) نوک زبان به جای حرکت به سمت کام دهان، به سمت دندان های جلو فشار وارد میکند. به مرور زمان این فشار وارد کردن ها علت فاصله افتادن بین دندان های جلو میشود.

از دست دادن یا ریزش دندان های شیری

در اغلب موارد مشکل فاصله بین دندان ها در کودکان عادی تلقی می شود. زیرا دندان شیری می افتد و دندان دائمی نیز به آرامی سر از لثه بیرون آورده و جایگزین دندان شیری می شود. تا رشد کامل دندان دائمی ممکن است شاهد فاصله بین دندان ها باشیم.

چرا باید علت ایجاد کننده فاصله بین دندان ها را بدانیم؟

قبل از هر اقدام درمانی، ابتدا باید علت ایجاد کننده ی دیاستم مورد بررسی قرار گیرد. در غیر این صورت این امکان وجود دارد که مجددا این فاصله بین دندان ها ظاهر شود.

به عنوان مثال فواصلی که در اثر بیماری پریودنتال بوجود آمده اند، ابتدا نیاز به درمان های پریودنتال توسط پریودنتیست دارند و سپس در مرحله ی بعد است که بستن فاصله ها و درمان زیبایی انجام می شود.

و یا در مواردی که فرنوم های غیرنرمال و چسبنده وجود دارد، در صورتی که بدون جراحی و برداشت این فرنوم ها فاصله بین دندان ها بسته شود، امکان این که فرنوم فشار آورده و مجددا بین دندان ها فاصله ایجاد شود وجود دارد. مورد دیگری که می توان به آن اشاره داشت زمانی است که عادات بوجود آورنده  فاصله ها همچنان ادامه دارند. در این موارد بستن فاصله ها با هر روش درمانی اتلاف وقت و تحمیل کردن هزینه به فرد است.

با تشخیص علت ایجاد کننده فاصله بین دندان ها، می توان روش درمانی صحیح را انتخاب کرد. این انتخاب شامل هر تکنیک و روشی که باشد، می توان اطمینان داشت که ماندگاری درمان را در پی خواهد داشت.

از بین بردن فاصله بین دندان ها با استفاده از ارتودنسی

عوارض و مشکلات ناشی از فاصله بین دندان‌ها

متداول‌ترین عوارض ناشی از فاصله بین دندان‌ها عبارت است از:

 

  • مشکلات گفتاری یا دشواری در یادگیری گفتار
  • پوسیدگی دندان‌ها و ایجاد بیماری‌های لثه به خاطر قرار گرفتن بیش از حد لثه ‌ها در برابر مواد غذایی
  • نا زیبا کردن طرح لبخند
  • غذاها به درستی جویده نشده و در لا به لای فضای بین دو دندان گیر می کند.

 

  • فاصله بین دندان‌ ها این تصور را ایجاد می‌ کند که بیمار یک یا چند دندان از دست داده است.
  • فاصله زیاد بین دندان‌های قدامی باعث می‌شود فضای کافی برای درآمدن دندان‌های کناری وجود نداشته باشد.
  • کاهش اعتماد به نفس بیمار هنگام لبخند زدن

مشکلات ناشی از فاصله بین دندان‌ها

 

علائم فاصله بین دندان‌ها

تنها نشانه دیاستما، فاصله قابل مشاهده بین دندان ها است. البته، اگر دندان ها به دلیل بیماری لثه شل شده باشند، ممکن است فرد به خصوص هنگام غذا خوردن احساس درد و ناراحتی کند یا علائم زیر را همزمان مشاهده کند:.

 

  • لثه های قرمز روشن، متورم و حساس
  • خونریزی لثه و عقب رفتن آن
  • بوی بد دهان
  • لق شدن دندان ها

علائم فاصله بین دندان ها

جهت بستن فاصله بین دندان ها از چه روش های درمانی استفاده می شود؟

  • درمان ارتودنسی دندان

از ایمن ترین و محافظه کارانه  ترین درمان ها جهت بستن دیاستم های دندانی، روش ارتودنسی است. این درمان در موارد زیر تجویز می شود:

  • زمانی که فاصله بین دندان های جلو بیش از 2 میلیمتر است. در این حالت اگر از درمان های ترمیمی استفاده شود، نسبت طول به عرض دندان ها نامتناسب شده و نسبت طلایی که یکی از اصول طراحی لبخند است به هم می ریزد.
  • هنگامی که اندازه دندان ها به طور مادرزادی بزرگ است، با درمان های ترمیمی دندان ها بزرگ تر و حجیم تر شده و از تناسب خارج می شوند. در این موارد روش ارتودنسی درمان انتخابی است.
  • در افرادی که علاوه بر وجود فاصله بین دندان ها، به دلایل مختلف مانند: غیر قرینه بودن فضای بین دندان ها، دندان های بیرون زده، انحراف میدلاین (خط وسط بین دندان ها) نیاز به درمان ارتودنسی دارند.

مزایای بستن فاصله بین دندان ها با ارتودنسی

  • محافظه کارانه ترین درمان است.
  • بدون هیچ تغییری در دندان ها، تنها با حرکت دادن و هدایت صحیح آن ها، فاصله بین دندان ها بسته می شود.

معایب ارتودنسی دندان

  • نیازمند زمان طولانی است.
  • هزینه ی بالاتری نسبت به درمان های ترمیمی دارد.

فرنوکتومی

جراحی‌ برداشتن فرنوم لبی فقط در صورتی انجام می شود که ارتودنسی برای بستن فاصله ناشی از فرنوم بزرگ لب نتیجه نداده‌ باشد. البته اگر فرنوم باعث درد گرفتن لثه‌ها و لب بالا در خردسالان شود، فرنکتومی لب انجام می شود.

درمان های ترمیمی و زیبایی

لمینت های سرامیکی

زمانی که علاوه بر وجود فواصل جنرالیزه، دندان ها از نظر رنگ و فرم نیز مشکلاتی داشته و نیازمند تصحیح باشند، لمینیت های سرامیکی گزینه درمانی مناسبی محسوب می شوند. در واقع با کمک لمینیت های سرامیکی می توان تمامی مواردی را که بر طرح لبخند فرد تاثیر منفی دارند را با یک درمان اصلاح نمود.

مزایای لمینیت های سرامیکی برای بستن فاصله بین دندان ها

  • استحکام بالا در مقابل فشار و ضربه
  • طول عمر بیشتر (بین ۵ تا ۱۰ سال)
  • قابلیت پوشش بیشتر عیوب دندان
  • زیبایی بیشتر و شباهت بیشتر به مینای دندان واقعی
  • شفاف و طبیعی بودن نمای دندان ها
  • عدم رنگ پذیری سرامیک موجب می شود که رنگ لمینیت های سرامیکی در طول زمان ثابت باقی بماند.
  • می توان همزمان با بستن فاصله ها، اصلاح طرح لبخند را انجام داد.

معایب لمینیت های سرامیکی

  • به علت اضافه شدن هزینه لابراتوار، هزینه ی این درمان بالا تر از درمان کامپوزیت ونیر است.
  • در بسیاری از موارد نیاز به تراش دندان ها است، هر چند این تراش بسیار مختصر و در حد چند دهم میلیمتر است.
  • نیاز به مدت زمان بیشتر برای تکمیل درمان است. (معمولا دو هفته)
  • برگشت پذیر نبودن درمان

درمان با کامپوزیت ونیر

با بهبود خصوصیات فیزیکی و مکانیکی کامپوزیت ها، این روش به یکی از رایج ترین درمان ها جهت ترمیم فاصله بین دندان ها تبدیل شده است.  نقطه قوت اصلاح طرح لبخند با کامپوزیت ونیر در محافظه کارانه بودن آن است. چرا که دندان ها هیچگونه تراشی نمی خوردند. استفاده از کامپوزیت‌ ونیر ها برای همه افراد مناسب نیست. اگر دندان‌های شما کج بوده و به اور بایت یا آندر بایت مبتلا هستید، استفاده از این روش درمانی برای شما مناسب نیست. به جای آن با متخصص زیبایی برای تعیین نوع درمان مناسب برای تنظیم بایت و هر گونه ناهنجاری یا فاصله بین دندانی مشورت کنید.

مزایا کامپوزیت ونیر برای بستن فاصله بین دندان ها

  • هزینه ی پایین تری نسبت به روش های درمانی دیگر دارد.
  • این امکان وجود دارد که در یک جلسه درمان انجام شود.
  • در این درمان دندان ها به هیچ وجه تراش نمی خورند.
  • برگشت پذیر است یعنی هر زمانی که بخواهید، می توانید به وضعیت سابق برگردید.

 

معایب کامپوزیت ونیر برای بستن فاصله بین دندان ها

  • نیاز به پالیش های دوره ای جهت ثبات رنگ دارد.
  • هنگامی که دندان ها تحت استرس و نیروی زیاد قرار دارند، درمانی مناسب محسوب نمی گردد.
  • در افرادی که براکسیزم یا دندان قروچه دارند و یا کسانی که عاداتی مانند ناخن جویدن دارند، احتمال شکست درمان کامپوزیت ونیر وجود دارد.
  • تغییر رنگ به مرور زمان
  • استحکام کمتر
  • عمر کوتاه تر

پیشگیری از ایجاد فاصله بین دندان ها

جلوگیری از تمام موارد دیاستم ممکن نیست. هرچند، اگر بیماری لثه یا عادات دلیل دیاستم باشند. رعایت بهداشت دهان و دندان می تواند مفید باشد، مانند:

  • استفاده از مسواک
  • نخ دندان
  • مراجعه مرتب به دندان پزشک برای معاینه و تمیز کردن دندان
  • دوری از مکیدن انگشت شست و کمک به کودکان برای حذف کردن این عادت
  • تصحیح عادات بد قورت دادن

از خود درمانی پرهیز کنید

برخی افراد سعی می کنند با استفاده از نوارهای لاستیکی فاصله بین دندان ها را برطرف کنند.  به گفته کارشناسان ، در واقع هیچ شیوه موثر و مناسبی که خودتان در خانه آن را انجام دهید وجود ندارد. در حقیقت ، برخی از انواع خود درمانی (مانند استفاده از نوارهای لاستیکی) حتی می توانند مضر باشند.

سوالات متداول

آیا امکان بستن فاصله بین دندان ها در خانه وجود دارد؟

خیر به هیچ عنوان با هیچ روشی امکان بستن فاصله بین دندان ها در خانه وجود ندارد لذا به صورت جدی توصیه می شود از انجام هر گونه اقدام در این خصوص اجتناب شود. تنها روش های دندانپزشکی شامل ارتودنسی، استفاده از ونیرها و سایر روش های ذکر شده در این صفحه می توانند فواصل بین دندانی را برطرف کنند. چنانچه بین دندان هایتان فاصله بیش از 0.5 میلی متر وجود دارد تنها با متخصص دندانپزشک مشورت کنید.

آیا نخ دندان باعث فاصله بین دندان ها می شود؟

این سوال که آیا نخ دندان باعث فاصله بین دندان ها می‌شود، یک باور غلط است، نخ دندان به هیچ عنوان قادر به ایجاد فاصله بین دندان ها نیست، بلکه استفاده از آن، به خصوص برای افرادی که هیچ فاصله ای بین دندانهایشان نیست بسیار مفید است.

استفاده از نخ دندان، از بیماری های لثه، پوسیدگی و… جلوگیری می‌کند. البته بهتر است که به درستی از آن استفاده شود تا باعث آسیب رساندن و ضخم کردن لثه ها نشود.

بهترین روش درمان فاصله بین دندان ها چیست؟

بهترین شیوه برای ‌از بین بردن فاصله‌ دندان‌ها درمان ارتودنسی است ‌که میتواند با استفاده ‌از ارتودنسی متحرک یا ارتودنسی ثابت باشد. هدف از ارتودنسی ایجاد فشار بر روی دندان‌ها برای ‌نزدیک ‌ترشدن آنها ‌به همدیگر و از بین بردن فواصل موجود است.

آیا فاصله بین دندان ها مشکل ساز ‌است؟

مهم ‌ترین دلیل برای رفع  فاصله دندان ها سلامت لثه‌ ها می‌باشد زیرا عمل جویدن باید با دندان‌ها انجام شود نه با لثه‌ ها. از سوی دیگر بستن فاصله بین دندان ها باعث بهبود زیبایی و تکلم  می گردد.

چه زمان برای بستن فاصله دندان ها باید به متخصص ارتودنسی مراجعه نمود؟

پیشنهاد می شود کودکان در سن هفت سالگی به متخصص ارتودنسی مراجعه نمایند و تحت نظر قرار داشته باشند تا مشخص شود فاصله بسته خواهد شد یا خیر.

بین دو دندان جلو حدودا 8 میلی متر فاصله وجود دارد آیا باید ارتودنسی کنم؟

اگر میخواهید اصولی و از ریشه دندان را جابجا کرده و فاصله را به طور موثر ببندید بهتر است ارتودنسی کنید. اما اگر تنها ظاهر دندان ها برایتان مهم است میتوانید با لمینیت های سرامیکی یا ونیر کامپوزیت فاصله را ببندید.

آیا وجود فاصله بین دندان های آسیاب طبیعی است؟

از انجا که دندان های آسیا (آسیاب یا مولر) سایز بزرگ تری دارند کم پیش میاید که بین آن ها فاصله بی‌افتد اما چنانچه بین دندان های آسیاب شما فاصله افتاده احتمالا یا سایز آن ها کوچک تر است یا سایز فک شما بیشتر از حالت طبیعی است. بهتر است به یک متخصص ارتودنسی و یا زیبایی مراجعه کنید.

سن مناسب بستن فواصل بین دندانی چه سنی است؟

بهتر است که تمام دندان های دائمی در آمده باشند و در موقعیت ثابتی قرار گرفته باشند.اما اگر زائه فرنوم باعث فاصله شده باشد میتوان در سنین پایین آن را با عمل برداشت و کمی بعد از آن با ارتودنسی و یا سایر درمان های زیبایی فاصله ایجاد شده را بست.

جهت پیشگیری از ایجاد فاصله بین دندان های کودکان چه کار هایی باید صورت بگیرد؟

در صورتی که مشاهده کردید بین دندان‌های کودک، فاصله افتاده، بهتر است از روش‌هایی که در قسمت اصلاح و درمان فاصلۀ دندان‌ها بیان شد استفاده کنید. معمولا اگر سن کودک پایین باشد، از بریس‌های دندانی نازک برای از بین بردن شکاف و فاصله بین دو دندان مجاور استفاده می‌شود. هرچه سن کودک پایین ‌تر باشد، استحکام بافت لثه کمتر خواهد بود و همین موضوع باعث می‌شود که بتوان با سرعت بیشتری فاصله بین دندان را از بین برد.

آیا بستن دیاستم با ارتودنسی درد دارد؟

ارتودنسی باعث فشار آوردن به فک و دندان ها با هدف جمع کردن و در جای مناسب قرار دادن آن هاست، در نتیجه ی این فشار ممکن است بیمار خصوصا در روز های اولیه پس از درمان احساس درد در فک و دندان ها داشته باشد.

دیاستما چقدر شایع است؟

دندانهای شیری در کودکان کوچکتر از دندان های بزرگسال بوده و اغلب فاصله زیادی بین آنها دیده می شود. این دندان های اولیه در نهایت افتاده و با دندان های دائمی که دارای اندازه طبیعی هستند، جایگزین می شوند. با رشد دندان های دائمی شکاف میان دندان ها نیز از بین می رود. اما اگر دیاستما حتی پس از رشد دندان های دائمی و در بزرگسالی نیز ادامه یافت، برای برطرف کردن آن می توانید با متخصص دندانپزشک مشورت کنید.

دیاستما در بزرگسالان نیز نسبتاً شایع است. این وضعیت ممکن است ادامه دیاستمای دوران کودکی، نتیجه آسیب دندان، بیماری های پریودنتال، ناهنجاری های ساختاری یا عادات اشتباه باشد.

 

دکتر مهناز ارشد

متخصص پروتزهای دندانی، ایمپلنت و زیبایی

متخص درمان مشکلات مفصل فکی و آپنه خواب

استاد دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

 

به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.