مقايسه اورال اپلاينس و CPAP در درمان آپنه انسدادی و خروپف؟

اردیبهشت ۶, ۱۴۰۱ ۹:۰۳ ب٫ظ

آپنه یا وقفه‌ تنفسی هنگام خواب چیست؟

 

درمان آپنه خواب

آپنه یا وقفه‌ تنفسی هنگام خواب به شرایطی گفته می‌شود که فرد در هنگام خواب دچار وقفه تنفسی لحظه ای می‌شود. تنفس افراد مبتلا به آپنه هنگام خواب دچار وقفه‌های مکرر شده و قطع می‌شود.

به تنفس غیرطبیعی و دشوار در طول خوابیدن مانند خروپف مزمن و آپنه هنگام خواب، اختلالات تنفسی هنگام خواب گفته می‌شود. مشکلی که در برخی موارد نیاز به رسیدگی و مراقبت دارد.

در واقع، بعضی از اختلالات تنفسی هنگام خواب خیلی نگران‌کننده نیستند و سلامتی فرد را به خطر نمی‌اندازند، اما برخی دیگر به دلیل تأثیرات مستقیمی که بر خواب و برهم‌خوردن تعادل اکسیژن و دی‌اکسیدکربن در خون می‌گذارند، عواقب خطرناکی به همراه دارند؛ بنابراین باید هرچه سریع‌تر به آن‌ها رسیدگی شود.

می‌توان گفت تمامی افراد از اهمیت خواب سالم اطلاع دارند. ناگفته پیداست که هر عاملی باعث اختلال در سلامت خواب شود، می‌تواند عواقب جدی‌ای به دنبال داشته باشد. در ادامه این مطلب، اصلی‌ترین اختلالات تنفسی هنگام خواب و راه‌های درمانی این اختلالات را معرفی خواهیم کرد.

بیشتر بخوانید: درمان آپنه

آپنه خواب انسدادی

آپنه (وقفه تنفسی) خواب انسدادی یکی از شایع‌ترین و جدی‌ترین اختلالات تنفسی مرتبط با خواب است. در این اختلال، مجاری هوایی پشت گلو به صورت فیزیکی مسدود می‌شوند.

در بسیاری از موارد، آپنه به دلیل افتادگی بافت پشت گلو (نرم کام) ایجاد می‌شود. در این حالت، عضلات مجاری هوایی فوقانی هنگام خواب شل می‌شوند. اگر فرد به پشت بخوابد، جاذبه زمین باعث عقب ‌رفتن زبان می‌شود؛ این اتفاق مجرای هوایی را باریک می‌کند و درنتیجه میزان هوای ورودی به ریه ها کاهش می‌یابد.

راه هوایی باریک‌ شده به دلیل ایجاد لرزش در بافت پشت گلو، هنگام تنفس منجر به خروپف نیز می‌شود. انسداد همچنین باعث ایجاد وقفه‌های موقت در نفس‌ کشیدن می‌شود که هم خواب را قطع می‌کند و هم سطح اکسیژن بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

چه افرادی در معرض آپنه انسدادی هنگام خواب هستند؟

درمان خروپف

  • ناهنجاری های مجاری تنفسی: افرادی دچار ناهنجاری‌های مجاری هوایی فوقانی و سر و صورت باشند. (مانند بزرگ بودن لوزه‌ها)
  • اندازه گردن: افرادی که گردن ضخیم‌تری دارند (ضخامت تقریبی بیش از ۴۰ سانتی‌متر در زنان و ۴۳ سانتی‌متر در مردان) ممکن است راه هوایی باریک‌تری داشته باشند و در نتیجه مقدار هوای کمتری به ریه‌هایشان وارد شود.
  • سیگار کشیدن: افراد سیگاری تقریباً سه برابر بیشتر از افراد غیر سیگاری دچار آپنه انسدادی در خواب می‌شوند.
  • مصرف الکل یا آرام‌بخش: داروهای آرام‌بخش بافت عضلانی گلو را شل می‌کنند و درنتیجه باعث انسداد مجاری هوایی می‌شوند.
  • گرفتگی بینی: این گرفتگی ممکن است با آبریزش بینی همراه باشد.
  • سابقه خانوادگی: اگر این اختلال در بین افراد خانواده وجود داشته باشد، فرد بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به آن است.
  • به پشت خوابیدن: خوابیدن به پشت ممکن است باعث افتادگی بافت در اطراف مجاری هوایی و مسدود شدن آن شود.
  • چاقی
  • سن و…

وجود برخی از بیماری‌ها نیز ممکن است خطر بروز آپنه انسدادی خواب را افزایش دهد:

  • دیابت نوع دو
  • رفلاکس معده به مری
  • بیماری‌های قلبی و عروقی
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • بیماری پارکینسون
  • بارداری
  • کم کاری تیروئید
  • سندرم هیپوونتیلاسیون ناشی از چاقی (شرایطی که در آن تنفس ضعیف برخی افراد چاق، باعث افت سطح اکسیژن و بالا رفتن سطح دی‌اکسید کربن در خون می‌شود.)
  • بیماری‌های مزمن ریوی

علائم افراد درگیر با آپنه در هنگام خواب در طی روز

درمان مشکلات مفصل فکی

افراد درگیر با این اختلال تنفسی، حتی اگر در طول شب به اندازه کافی خوابیده باشند، صبح با احساس خستگی و کسالت بیدار می‌شوند و معمولاً طی روز نیز دچار احساس خستگی مفرط و عدم تمرکز هستند. همچنین این افراد ممکن است ناخواسته به خواب بروند و چرت بزنند؛ زیرا بدن این افراد در طول شب بارها بیدار می‌شود، هرچند ممکن است در همه این بیداری‌ها فرد هوشیار نباشد.

بیشتر بخوانید: درمان درد و کلیک فک

افرادی که به آپنه انسدادی خواب دچار می‌شوند، ممکن است علائم زیر را نیز داشته باشند:

  • خروپف با صدای بلند
  • بی‌قراری های شبانه
  • بی‌خوابی همراه با بیدار شدن‌های مکرر در خواب
  • تکرر ادرار در طول شب
  • دیدن کابوس های وحشتناک
  • پریدن از خواب با احساس خفگی یا نفس‌نفس زدن
  • سردردهای صبحگاهی
  • احساس خواب‌آلودگی بیش‌ازحد در طول روز
  • نداشتن تمرکز
  • اختلالات شناختی
  • تغییر خلق‌وخو
  • درصد قابل توجهی از موارد فلج خواب (sleep paralysis) یا بختک نیز به دلیل آپنه در خواب رخ می‌دهند.

 

عوارض بلند مدت آپنه در هنگام خواب

 

فشار خون بالا بر اثر آپنه

بسیاری افراد می‌خواهند بدانند آیا آپنه خواب خطرناک است؟
باید گفت این اختلال در صورت درمان نشدن، ممکن است عوارض جانبی طولانی‌مدتی از خود به جای بگذارد؛ مانند:

  • فشار خون بالا
  • بیماری قلبی
  • سکته مغزی
  • پیش‌دیابت و دیابت
  • افسردگی
  • چاقی و…

 

درمان آپنه در هنگام خواب

بسیاری از افراد از وجود اختلال آپنه خواب در خود مطلع نیستند و تحت درمان قرار نمی‌گیرند. با توجه به تمام اثرات منفی کوتاه‌مدت و بلندمدت این اختلال، در صورت مشاهده علائم این اختلال بهتر است هرچه سریع‌تر تحت درمان قرار بگیرید.

طی روند درمان، پزشک ممکن است خواب شبانه شما را ارزیابی کند. این بررسی معمولاً در یک کلینیک خواب یا در منزل صورت می‌گیرد.

ارزیابی خواب در یک مرکز خواب در شب انجام گیرد و یا در منزل و با استفاده از بعضی تجهیزات انجام میشود.

 

چگونگی بررسی کیفیت خواب

 

چگونگی بررسی کیفیت خواب

برای بررسی کیفیت خواب، سنسورهایی روی انگشت، پوست سر و قفسه سینه قرار می‌گیرند که هر کدام از آن‌ها وظایفی بر عهده دارند

در نهایت، بر اساس نتایج به ‌دست‌آمده، از روش‌های زیر برای کنترل آپنه در هنگام خواب استفاده می‌شود. . گیرنده هایی که روی پوست سر قرار می‌گیرند، امواج مغزی را برای فهمیدن اینکه چه مدت طول می‌کشد تا فرد به خواب رود، چه مدت طول می‌کشد تا وارد مراحل مختلف خواب شود و چگونه در طول شب از خواب بیدار می‌شود، شناسایی می‌کنند.

حسگری که روی انگشت قرار می‌گیرد، سطح اکسیژن خون را اندازه‌گیری می‌کند. حسگرهایی که روی قفسه سینه قرار می‌گیرند، نرخ ضربان قلب و تنفس را ثبت کرده و همچنین بررسی می‌کنند که تنفس بیمار چگونه قطع می‌شود. حسگر دیگری نیز جریان هوای بینی را اندازه‌گیری می‌کند.

 

اپلاينس های دهانی

 

اپلاينس های دهانی

یکی از درمان­های موفق مشکل وقفه تنفسی خواب، استفاده از دستگاه­های پروتزی دهانی برای تعدیل موقعیت فکی و دندانی است. استفاده از این درمان غیرتهاجمی در 80% بیماران مبتلا به مشکل خفیف تا متوسط موفق گزارش شده و درمورد بیماران مبتلا به مشکل شدید در 60% موارد با موفقیت همراه بوده است. هدف از این درمان به طور کلی جلو و پایین کشیدن فک پایین به هدف کمک به باز ماندن مسیر تنفسی می­باشد. بنابراین میزان حرکت رو به جلو و پایین فک پایین نقش مهمی در تأثیرگذاری و موفقیت درمان دارد و حداکثر حرکت فک پایین باعث بازشدن حداکثری مسیر تنفسی خواهد شد  ولی از طرفی این حرکت مندیبل باید به گونه­ای طراحی شود که باعث آزردن کندیل مندیبل  و دیسک مفصلی و درنتیجه ایجاد مشکلات در مفصل فکی نشود. در نتیجه درمان و چکاپ های متوالی توسط متخصص پروتز امری ضروری است.

اورال اپلاینس ها در درمان آپنه خواب، خروپف و خرخر شبانه در حین خواب، مانند یک گارد محافظ شبانه استفاده می‌شوند. این ابزارها به دو دسته اصلی؛ دستگاه جلو آورنده فک پایین (MAD)Mandibular Advancement Device و ابزار دهانی حفظ زبان یا زبان گیر تقسیم میشوند. نحوه عملکرد ابزارهای دهانی برای درمان آپنه،از طریق باز کردن مجاری هوایی تنفسی از طریق جلوتر آوردن فک پایین و جلوگیری از انسداد مجاری هوایی از طریق نگهداری زبان و یا از طریق ترکیب دو روش ذکر شده می باشد. اسپلینت جلو آورنده فک پایین متداول‌ترین ابزار دهانی و دندانی برای درمان آپنه خواب است که به‌صورت سفارشی توسط متخصص پروتزهای دندانی برای بیمار قالب‌گیری و ساخته میشود.

 

فشار جریان هوای همواره مثبت (CPAP)

 

cpap برای درمان آپنه

یکی از اصلی‌ترین روش‌های درمان‌ آپنه درهنگام خواب استفاده از فشار جریان هوای همواره مثبت (CPAP) است. در این روش به کمک جریان هوای خفیف و دائمی از طریق ماسکی که هنگام خواب استفاده می‌شود، مجاری هوایی در طول شب باز نگه داشته می‌شوند. به کمک این روش درمانی وقفه‌های تنفسی ناشی از آپنه درهنگام خواب از بین می‌روند و درنتیجه خروپف یا صدای ناشی از خفگی دیگر ایجاد نخواهند شد. همچنین بدن فرد بدون اینکه به دلیل کمبود اکسیژن بیدار شود، خوابی راحت خواهد داشت.

نکته

با وجود انواع متعدد درمان­های پیشنهادی، هنوز درمان جامعی که توانایی برطرف کردن تمامی مشکلات بیمار را بدون ایجاد عوارض جدید داشته باشد ارائه نشده و جستجو ادامه دارد. درحال حاضر استاندارد طلایی درمان این مشکل استفاده از دستگاه فشار مثبت دائم بر مجاری هوایی (CPAP) می­باشد. ولی تحمل این درمان برای بسیاری از بیماران مشکل بوده، مقبولیت آن پایین و چسبندگی نامناسبی دارد؛ از این رو بسیاری از بیماران استفاده از اورال اپلاینس ها را ترجیح می­دهند.

 

مقالات مرتبط:

مراقبت های خاص در درمان درد و صدای مفصل فکی

درمان های ویژه دندانپزشکی

سوالات متداول دندانپزشکی

 

 

دکتر مهناز ارشد

متخصص پروتزهای دندانی، ایمپلنت و زیبایی

متخصص درمان مشکلات مفصل فکی و آپنه خواب

استاد دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

 

به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.