از دست رفتن دندان، تنها یک مشکل ظاهری نیست. این وضعیت می تواند عملکرد جویدن را مختل کند، تعادل فک را تغییر دهد و حتی باعث تحلیل استخوان شود. در گذشته، درمان های جایگزینی دندان با محدودیت های زیادی همراه بودند. پیشرفت های علمی در دو دهه اخیر، مسیر درمان را تغییر داده است. امروزه تمرکز دندانپزشکی بر درمان های دقیق، قابل پیش بینی و کم تهاجمی قرار دارد.
در این میان، ایمپلنت دیجیتال به عنوان یکی از دستاورد های مهم فناوری، جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. این روش بر پایه داده های دقیق تصویر برداری و تحلیل کامپیوتری استوار است و امکان برنامه ریزی درمانی هدفمند را فراهم می کند.
مبانی علمی ایمپلنت دیجیتال در دندانپزشکی نوین
ایمپلنت دیجیتال حاصل تلفیق دانش بیومکانیک، تصویر برداری سه بعدی و طراحی کامپیوتری است. در این روش، دندانپزشک ابتدا با استفاده از تصویر برداری CBCT، ساختار استخوان فک را بررسی می کند. این بررسی شامل تراکم استخوان، ضخامت کورتیکال و موقعیت ساختار های حیاتی است. سپس داده ها وارد نرم افزار طراحی درمان می شود. نرم افزار، محل بهینه کاشت را بر اساس اصول توزیع نیرو و پایداری اولیه مشخص می کند. این فرآیند علمی، احتمال شکست درمان را کاهش می دهد و پایداری طولانی مدت ایمپلنت دیجیتال دندان را افزایش می دهد.
روش جدید ایمپلنت دندان
ایمپلنت فوری یا ایمپلنت دیجیتال به نوعی از درمان کاشت ایمپلنت دندان گفته می شود که در آن تنها ظرف یک روز، دندان آسیب دیده با ایمپلنت جایگزین می شود و یا جای خالی دندان با ایمپلنت پر می شود و یک روش تقریبا جدید در دندانپزشکی می باشد.
فرآیند زیستی جوش خوردن ایمپلنت و اهمیت برنامه ریزی دیجیتال
جوش خوردن ایمپلنت به استخوان، فرآیندی زیستی به نام استئواینتگریشن است. این فرآیند نیاز به ثبات اولیه مناسب دارد. در ایمپلنت دیجیتال دندان، برنامه ریزی دقیق باعث می شود ایمپلنت در ناحیه ای با تراکم مناسب قرار گیرد. این انتخاب علمی، حرکت میکروسکوپی ایمپلنت را کاهش می دهد. کاهش حرکت، شرایط ایده آل برای تشکیل استخوان جدید فراهم می کند. نتیجه نهایی، افزایش دوام و موفقیت درمان است.
درمان ایمپلنت یک روزه به روش کاملا دیجیتال
برای کاشت ایمپلنت فوری یا ایمپلنت دیجیتال، نیازی نیست ابتدا مراحل چند ماهه جوش خوردن ایمپلنت به استخوان را پشت سر بگذارید و پس از آن روکش بر روی دندانتان نصب شود، بلکه در همان روزی که ایمپلنت در دهانتان قرار می گیرد روکش دندان هم بر روی آن نصب می شود. در درمان ایمپلنت به صورت دیجیتال به منظور بررسی استخوان فک و همچنین موقعیت قرار گرفتن رشته های عصبی، از مدل سازی کامپیوتر سه بعدی استفاده می شود.
ایمپلنت یک روزه از دیدگاه علمی چگونه توجیه می شود؟
ایمپلنت یک روزه بر اساس اصل ایجاد ثبات اولیه کافی طراحی شده است. ثبات اولیه به میزان درگیری مکانیکی پایه ایمپلنت با استخوان اطراف اشاره دارد و نقش مهمی در موفقیت درمان دارد. زمانی که این ثبات در سطح مطلوبی قرار گیرد، امکان قرار دادن روکش موقت در همان جلسه فراهم می شود. در این روش، دندانپزشک پیش از شروع درمان، شرایط استخوان فک را با استفاده از تصویر برداری سه بعدی بررسی می کند. تحلیل دیجیتال، تراکم استخوان و جهت نیرو های وارد شونده را مشخص می کند. بر اساس این داده ها، محل کاشت ایمپلنت به گونه ای انتخاب می شود که بیشترین پایداری مکانیکی ایجاد شود. این انتخاب علمی، احتمال جا به جایی ایمپلنت را کاهش می دهد. پس از کاشت پایه، روکش موقت با تماس کنترل شده قرار می گیرد.
این روکش در تماس مستقیم با دندان مقابل قرار ندارد تا فشار عملکردی محدود شود. کنترل نیرو در مرحله اولیه، شرایط مناسبی برای شروع فرآیند جوش خوردن استخوان فراهم می کند و از ایجاد حرکت های مخرب جلوگیری می کند. از دیدگاه بیولوژیک، موفقیت ایمپلنت یک روزه به حفظ تعادل بین نیرو های مکانیکی و پاسخ بافتی وابسته است. زمانی که این تعادل برقرار باشد، فرآیند اتصال استخوانی به صورت طبیعی پیش می رود. به همین دلیل، ایمپلنت یک روزه در بیماران منتخب و با برنامه ریزی دقیق، روشی علمی و قابل اعتماد به شمار می رود.
کلیک کنید: روش گذاشتن ایمپلنت دندان
با این شرایط متخصص دندانپزشک با کمترین شکافی به کاشت ایمپلنت دندان می پردازد. به دلیل شکاف کمتر در این روش، درد کمتری برای بیمار وجود خواهد داشت. همچنین به دلیل قرار گرفتن اطلاعاتی بسیار دقیق در دست متخصص دندانپزشک، کمترین میزان آسیب و خطا در این نوع روش درمانی دیجیتال وجود دارد. در کاشت ایمپلنت دیجیتال برای جلوگیری از آسیب عصب و دندان های کناری، یک هدایت کننده (گاید جراحی) بر روی دندان ها نصب می شود. که همین راهنما به برش های دقیق و کوچک تر متخصص دندانپزشک کمک می کند.
مراحل کاشت ایمپلنت فوری یا یک روزه دیجیتال
مراحل کاشت ایمپلنت فوری دیجیتال به صورت زیر است:
در ادامه، مراحل ایمپلنت دندان دیجیتال را برای شما شرح می دهیم:
مرحله اول
در این مرحله به کمک اسکنر دهانی تصویری دیجیتالی تهیه شده که تمامی آناتومی دندان و بافت لثه را ثبت می کند.
مرحله دوم
برای ضبط دقیق تر آناتومی استخوان و دندان ها، در مرحله ی دوم یک سی تی اسکن پرتو مخروطی انجام می گیرد. در این سی تی اسکن، ساختاری سه بعدی از استخوان، سینوس ها و اعصاب به دست می آید. در ادامه تصاویر مرحله یک و دو با یکدیگر ترکیب شده و از دندان ها و استخوان دهان بیمار، مدلی سه بعدی ایجاد می شود.
مرحله سوم
در این مرحله پس از بررسی های لازمه قطر و طول ایمپلنت انتخاب می شود. پس از اینکه متخصص دندانپزشک طرح مورد نظر را تصویب کرد، مرحله بعدی انجام می گیرد.
کلیک کنید: همه چیز در مورد عفونت ایمپلنت دندان
مرحله چهارم
در این مرحله به کمک CAD-CAM یک گاید به صورت قالب پلاستیکی ساخته می شود. این مرحله برای قرار دادن ایمپلنت نهایی بسیار کمک دهنده می باشد. گاید تهیه شده در دهان بیمار قرار داده می شود تا بدون برش ایمپلنت درون جایگاه مورد نظر قرار بگیرد.
مرحله پنجم
در مرحله آخر و در روز جراحی و بلافاصله بعد از قرار دادن ایمپلنت، روکش ایمپلنت که دارای ظاهری بسیار طبیعی و زیبا می باشد، برای بیمار نصب خواهد شد. در واقع در روش ایمپلنت دیجیتال، بیمار حتی یک روز هم بدون دندان نمی ماند.
تفاوت های ایمپلنت معمولی و ایمپلنت فوری دیجیتال
به طور معمول بیماران با در نظر گرفتن هزینه ایملپنت معمولی و دیجیتال، کاشت ایمپلنت به روش معمولی را انتخاب می کنند. اما با وجود گران تر بودن ایمپلنت دیجیتال، باید گفت که این روش مدرن با استفاده از تکنولوژی های پیشرفته، مزیت های بسیار بی نظیری دارد. ایمپلنت دیجیتال استاندارد های بسیار ظریفی را در نظر می گیرد که به همین دلیل بسیار طبیعی بوده و دارای راحتی بسیار بیشتری می باشد. به طور کلی تفاوت های ایمپلنت معمولی با دیجیتال را در زیر بررسی می کنیم:
- ایمپلنت دیجیتال تنها در جلسه انجام می شود، اما برای کاشت ایمپلنت دندان به روش معمولی جلسات بیشتری مورد نیاز است.
- مدت زمان جراحی ایمپلنت دیجیتال کمتر از نیم ساعت می باشد در حالی که ایمپلنت معمولی به 120 دقیقه و یا بیشتر نیاز دارد.
- ایمپلنت دیجیتال راحتی بسیار بیشتری برای بیمار داشته و دوره نقاهت بسیار کمتری نسبت به ایمپلنت معمولی دارد.
- در ایمپلنت دیجیتال بیمار درد بسیار کمتری نسبت به ایمپلنت معمولی خواهد داشت.
- به دلیل استفاده از سیستم و تکنولوژی پیشرفته در ایمپلنت دیجیتال، جوش خوردن ایمپلنت با استخوان فک بسیار بهتر بوده و در واقع جویدن غذا و صحبت کردن بسیار برای بیمار راحت تر خواهد بود.
کاندیدای مناسب برای کاشت ایمپلنت دندان دیجیتال
با توجه به تمام فواید و مزایایی که ایمپلنت دندان دیجیتال دارد، افراد بسیار زیادی می توانند از این شیوه درمانی استفاده داشته باشند. به طور کلی افراد زیر می توانند کاندیدای مناسب برای ایمپلنت دندان دیجیتال باشند:
- افراد سیگاری
- بیماران دیابتی
- افرادی که نیازمند روکش سریع دندان می باشند.
- افرادی که به میزان زیادی از کاشت ایمپلنت دندان ترس دارند.
- افرادی که دارای ارتفاع استخوان ناکافی هستند
محدودیت های بعد از ایمپلنت
در مورد محدودیتهای ناشی از ایمپلنت می توان گفت، بیمار در 48 ساعت اول ممکن است درد و حساسیت هایی را تجربه کند که طبیعی بوده و بخشی از روند بهبودی است. در طول این مدت بیمار باید محدودیت های بعد از ایمپلنت دندان را رعایت کند تا از بروز عوارضی مانند عفونت که می توانند باعث شکست درمان شوند، جلوگیری کرده و سریع تر بهبود یابد. در ادامه این نکات را بیان کرده ایم:
-
- متخصص دندانپزشک پس از پایان جراحی پانسمانی را در دهان و بر روی زخم قرار می دهد که بیمار تا 1ساعت پس از جراحی نباید آن را جا به جا کند. تنها لازم است آن را به آرامی بر روی بافت لثه خود فشار دهد. در غیر این صورت احتمال خونریزی وجود خواهد داشت.
- پس از گذشت 1 ساعت بیمار اجازه دارد گاز استریل را از دهان خود خارج کند. اما چنانچه خونریزی آن کاهش پیدا نکند باید آن را مجدداً به مدت زمان 30 دقیقه در محل قرار دهد.
- بروز علائمی مانند خونریزی های کوچک لثه، تورم آن و یا خارج شدن مایع از لثه در روزهای ابتدایی پس از جراحی طبیعی است. این علائم نشان دهنده بهبودی محل جراحی و جوش خوردن ایمپلنت با استخوان فک هستند. این علائم به طور معمول پس از گذشت 3 تا 4 روز از بین می روند.
- توصیه می شود در ساعات اولیه پس از جراحی، دهان خود را شست و شو ندهید.
- سعی کنید کمتر صحبت کنید.
- از انجام فعالیت های ورزشی و سنگین تا زمانی که متخصص دندانپزشک اجازه انجام آن را ندهد، خودداری کنید.
- توصیه می شود برای کاهش درد و تورم تا 24 ساعت اول پس از جراحی، از کمپرس یخ استفاده نمایید و پس از 72 ساعت بهتر است از کمپرس گرم استفاده کنید.
- بیمار به ویژه در ساعات اولیه پس از جراحی، درد و ناراحتی را تجربه خواهد کرد که طبیعی است. بیمار باید داروهای مسکن و آنتی بیوتیک را که متخصص دندانپزشک تجویز کرده است، به موقع مصرف کند تا درد و التهاب ناشی از جراحی تسکین پیدا کند.
- پس از جراحی باید از مسواک نرم برای مسواک زدن دندان های خود استفاده کنید و دقت کنید که آن را بر روی ناحیه جراحی شده نکشید، زیرا در این صورت احتمال خونریزی وجود خواهد داشت.
کلیک کنید: کاشت ایمپلنت دندان و عمل بینی
- توجه داشته باشید که تا 24 ساعت نباید مایعات داغ مصرف کنید.
- از مصرف نوشیدنی های گازدار، الکلی و همچنین نوشابه پرهیز کنید.
- استعمال سیگار و مصرف الکل باعث ایجاد اختلال در گردش خون شده و همچنین احتمال ایجاد عفونت و خونریزی را به همراه خواهند داشت.
هزینه کاشت ایمپلنت دندان فوری
هزینه کاشت بستگی به عوامل زیر دارد:
- تخصص دندانپزشک
- تعداد ایمپلنت
- برند ایمپلنت
- جنس روکش ایمپلنت (تمام سرامیک، فلز سرامیک)
- روش کاشت ایمپلنت (فوری، یک مرحله ای یا دو مرحله ای)
- تکنولوژی های مورد استفاده
- درمان های جانبی مانند پیوند استخوان، جراحی لثه و غیره
سوالات متداول
آیا ایمپلنت دیجیتال موفقیت درمان را افزایش میدهد؟
بله. استفاده از طراحی دیجیتال و دقت بالاتر در جایگذاری ایمپلنت، باعث بهبود پایداری، کاهش خطا و افزایش موفقیت درمان میشود.
آیا ایمپلنت یک روزه از نظر علمی ایمن است؟
در صورت انتخاب صحیح بیمار و وجود شرایط لازم مانند استخوان کافی، نبود عفونت فعال و کنترل فشار روی ایمپلنت، ایمپلنت یک روزه از نظر علمی روشی ایمن و قابل اعتماد محسوب میشود.
ایمپلنت بدون جراحی چه مزیتی دارد؟
کاهش درد، التهاب، خونریزی و کوتاهتر شدن زمان ترمیم از مهمترین مزایای ایمپلنت بدون جراحی یا کمتهاجمی است.
ایمپلنت بدون بخیه برای چه افرادی مناسب است؟
این روش برای بیمارانی مناسب است که استخوان کافی دارند، نیاز به پیوند استخوان ندارند و به دنبال درمانی کمتهاجمی با دوره نقاهت کوتاهتر هستند.
دکتر مهناز ارشد
متخصص پروتزهای دندانی، ایمپلنت، زیبایی و لمینت
متخصص درمان مشکلات مفصل فکی و آپنه خواب
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
